A iniciativa achega referentes femininos da ciencia, cinco delas ligadas a Vilaboa ao alumnado do CPI O Toural e do CEP Riomaior os días 11 e 12 de marzo.

Vilaboa, 6 de marzode 2026. –O Concello de Vilaboa completará os actos de conmemoración do Día Internacional da Muller e a Nena na Ciencia cunha actividade especial nos centros educativos do municipio. O “Paseo das Estrelas Científicas”unha proposta educativa e participativa que busca dar visibilidade ás mulleres referentes no ámbito científico e fomentar vocacións entre o alumnado. Esta iniciativa forma parte da programación da concellaría de Igualdade para o 8M, cuxo acto central será a entrega do Premio 8M ás mulleres do Entroido de Cobres, en recoñecemento ao seu labor esencial na preservación e transmisión desta tradición e que terá lugar este domingo ás 19 horas na Casa de Cultura de Riomaior.

A actividade desenvolverase nos centros CPI O Toural e CEP Riomaior, onde se instalarán estrelas no chan dos corredores dedicadas a diferentes científicas destacadas como Begoña Vila, Amparo Alonso Betanzos, Elena Vázquez Cendón, Marisol Soengas, María Victoria Lareu, Peregrina Quintela, Aida Fernández Ríos, Alicia Estévez Toranzo ou Yasmina Martínez Barciela, entre outras. O alumnado poderá percorrer este paseo descubrindo as contribucións destas investigadoras e coñecendo mellor o papel fundamental das mulleres no avance da ciencia.

O programa contará tamén coa participación de investigadoras da contorna de Vilaboa, que compartirán co alumnado a súa experiencia profesional e persoal. Entre elas estarán Zeltia López Gallego, especialista en quirópteros; Romina Fernández Poceiro, coordinadora de ensaios clínicos; Silvana Poceiro Fernández, técnica de investigación no CSIC; María Pilar Paredes Ríos, física e docente de FP; Alexandra Rodríguez Pereiras, investigadora en ecoloxía e cambio global; e Bea Lago Núñez, técnica de laboratorio na Misión Biolóxica de Galicia.

O proxecto ten como obxectivo achegar a ciencia á comunidade educativa dun xeito atractivo e accesible, ao tempo que promove referentes femininos próximos e actuais para as nenas e mozas do municipio. A iniciativa pretende tamén combater os estereotipos de xénero que historicamente afastaron a moitas mulleres das carreiras científicas e tecnolóxicas.

 Este contacto directo permitirá que as nenas e nenos coñezan de primeira man como é o traballo científico e poidan imaxinar o seu propio futuro nestes ámbitos.

O Paseo das Estrelas Científicas desenvolverase en dúas xornadas. No CEP Plurilingüe Riomaior terá lugar o 11 de marzo, con tres sesións dirixidas ao alumnado de Primaria. No CPI O Toural celebrarase o 12 de marzo, con dúas sesións destinadas ao alumnado de Primaria e ESO. En total, serán cinco encontros nos que a ciencia se achegará ás aulas a través de referentes femininos próximos e inspiradores.

O alumnado recibirá unha chapa conmemorativa que converterá a xornada nun recordo especial desta celebración da ciencia e da igualdade. Con esta proposta, a Concellalía de Igualdade reafirma o seu compromiso coa educación, coa igualdade de oportunidades e coa promoción de referentes femininos que animen ás novas xeracións a explorar o mundo científico.

A instalación abrirase cunha xornada con exhibicións, música e actividades para a rapazada coa colaboración do Club Ciclista Val do Ulló.

Vilaboa, 2 de marzode 2026. – Vilaboa ultima os preparativos para a inauguración oficial da nova pista de pump track de Paredes, unha infraestrutura chamada a converterse nun referente deportivo e de lecer na comarca. O acto terá lugar este domingo ás 12.00 horas na contorna da Canteira, en Paredes, e supón a apertura dun espazo pensado para a práctica segura e divertida de modalidades como bicicleta, monopatín, patíns ou patinete, ademais de servir como punto de encontro para a mocidade e as familias.

A xornada inaugural contará coa presenza de dúas figuras destacadas do pump track galego: Paula Rodríguez, campiona de Galicia e do Open de España PT 2025, e Iván García, campión de Galicia e do Open de Galicia PT 2025. Ambos realizarán exhibicións que permitirán ver a pista en pleno rendemento e mostrarán o potencial desta disciplina, cada vez máis estendida entre a mocidade. Ademais, haberá música, demostracións en directo e un obradoiro de aprendizaxe dirixido aos nenos e nenas de Vilaboa, que poderán iniciarse na técnica acompañados por profesionais e polo Club Ciclista Val do Ulló.

A nova pump track representa un paso máis na aposta de Vilaboa por crear espazos públicos de calidade, fomentar hábitos saudables e ofrecer alternativas de ocio ao aire libre. A súa localización en Paredes, nunha zona xa consolidada como punto de encontro veciñal, reforza o carácter integrador da instalación e contribúe a dinamizar a vida social e deportiva do municipio.

A obra, impulsada polo Concello de Vilaboa coa colaboración da Deputación de Pontevedra supuxo un investimento significativo de arredor dos 163.325 euros  nunha pista distribuída nun circuíto continuo de ondas, peraltes e trazados enlazados que permiten rodar sen pedalear, aproveitando a inercia e o movemento corporal. A pista está deseñada para todos os niveis, desde iniciación ata usuarios avanzados, e cumpre cos estándares actuais de seguridade e accesibilidade.

O Concello anima a toda a veciñanza a achegarse este domingo, con bicicleta, monopatín, patíns ou patinete, para celebrar a posta en marcha dunha infraestrutura que chega para quedar e que aspira a converterse nun símbolo da vitalidade e do dinamismo de Vilaboa.

O Premio, que se entrega o domingo en Riomaior, recoñece a labor de costureiras, veteranas, músicas e xunta directiva da Asociación Cultural Cobres.

Vilaboa, 1 de marzode 2026. –  O Premio 8M do Concello de Vilaboa recae este ano nas costureiras, no grupo de veteranas do Entroido de Cobres e nas mulleres da xunta directiva da Asociación Cultural Cobres, tres piares que sosteñen unha tradición única en Galicia e que, desde ámbitos distintos, comparten unha mesma misión: transmitir o amor profundo polo Entroido de xeración en xeración. A Casa da Cultura de Riomaior acollerá ás 19:00 horas o acto especial de homenaxe, unha celebración que reunirá música, memoria e recoñecemento colectivo. O programa inclúe a actuación musical das Pandereteiras Tudoten de Soutomaior, a proxección dunha vídeo reportaxe dedicada ás protagonistas e a entrega do Premio 8M Vilaboa a un total de 22 mulleres, nun encontro promovido pola Concellería de Igualdade de Vilaboa co apoio do Ministerio de Igualdade e do Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero.

Tanto para Carmen Gallego, edil de Igualdade, como para César Poza, alcalde de Vilaboa, este premio é un recoñecemento público ao traballo feminino por manter viva esta tradición singular. “Porque Cobres é o berce dun Entroido que define a identidade de Vilaboa e que hoxe forma parte do patrimonio inmaterial de Galicia. E son de novo as mulleres, as que foron capaces de manter este legado vivo. Un legado de valor incalculable que temos a responsabilidade de coidar e protexer para quen nos preceda”, aseguran. Este premio é, sobre todo, un “xesto de gratitude; unha maneira de dicirlles que valoramos o seu traballo e que a súa dedicación sostén unha tradición que nos fai únicas”.

As costureiras: o oficio que converte a tradición en arte

As costureiras son a man invisible que sostén o esplendor do Entroido, artesás capaces de transformar materiais humildes en pezas que abraian. No silencio das súas casas, entre teas que se estenden, puntillas que se escollen con mimo e centos de abelorios cosidos un a un, dan vida a traxes que requiren unha precisión extrema e unha dedicación que non se pode medir en horas. O seu labor abrangue tamén a creación dos vistosos sombreiros, auténticas arquitecturas de equilibrio e detalle, onde cada flor, cada pluma e cada brillo se coloca coa mesma paciencia que se herda de xeración en xeración. En cada madama e en cada galán vai a súa mirada, o seu coidado e a súa memoria. Grazas a elas, o Entroido non só se ve: respírase, emociona e permanece. Mari Carmen Docampo Solla, Carmen Cortegoso González, Aurita Palmeiro e María del Carmen Poceiro Buceta son parte esencial deste legado vivo, mulleres que co seu talento manteñen aceso o fío que une tradición e arte.

As veteranas: a memoria que non se deixa esquecer

As veteranas representan a voz da experiencia, o recordo vivo de como se celebraba o Entroido cando non había máis recursos ca ilusión. Foron quen de manter o costume en tempos difíciles, de ensinar pasos, melodías e rituais, de lembrar como se vestía e como se vivía a festa. Son o fío que une o que fomos co que somos, e sen elas o Entroido de Cobres non tería a súa alma.

Durante décadas, foron numerosas as mozas de Cobres que quedaron con ganas de Entroido. A realidade económica tamén pesaba: un traxe de madama, entre sombreiro, peitoril e prendas, podía supoñer un custo inasumíbel para moitas familias

Foi nese contexto de silencios e renuncias onde, hai catorce anos, xurdiron as Veteranas do Entroido de Cobres, un grupo maioritariamente feminino —aínda que con algunha presenza masculina— que decidiu recuperar o que lles fora negado. Ensaiaron, investigaron melodías antigas e subiron ao escenario de Riomaior os días grandes do Entroido, aqueles nos que máis xente se achega á festa. As Veteranas escolleron unha vestimenta discreta, inspirada nas antigas aldeás: sen sombreiro, sen peitoril e con poucas xoias, reivindicando así unha forma de participar que non dependa do luxo nin do custo económico. Para moitas delas, o grupo converteuse nunha segunda oportunidade: mulleres de trinta e poucos anos comparten escenario con outras que superan os sesenta, unidas pola mesma paixón e pola vontade de manter viva a tradición. Hoxe son símbolo de resistencia cultural e de orgullo colectivo.

A esta labor súmase o das mulleres que forman parte do grupo de música e da asociación Aires de Cobres, que sostén o Entroido desde o son, a memoria e a transmisión oral. Por esta labor recibirán o recoñecemento social  María Isabel Fernández Poceiro, Carmen Castro González “Cachito”, Clara María Fernández Casal, Martiña Ferreira Novio, Verónica Moledo Fernández, Beatriz del Río Couso, María José Casal Barros, María Luisa Poceiro Camiña, Inés Collazo Corbacho, Patricia Poceiro del Río, Alicia Meira Ríos, Rosana Mayan Pazos e María de los Ángeles Framil García, mulleres que representan distintas xeracións e historias persoais, unidas pola mesma paixón por manter viva a tradición.

A xunta directiva: o traballo silencioso que fai posible o imposible

A xunta directiva da Asociación Cultural Cobres merece un recoñecemento especial polo seu labor constante, discreto e imprescindible e no 8M será para as súas integrantes femininas. Son quen sosteñen a organización, a transmisión e a protección desta tradición centenaria, asumindo tarefas que non sempre se ven pero que fan posible que o Entroido continúe vivo, ordenado e forte ano tras ano. Coordinan grupos, recuperan documentación, impulsan proxectos, acompañan ás novas xeracións e manteñen o equilibrio entre o respecto polo legado e a adaptación aos tempos actuais.

Organizar as saídas do Entroido, un labor cada vez máis complexo porque a presenza das madamas e galáns é demandada en máis lugares e en máis actos ca nunca. Xestionan calendarios, compromisos, desprazamentos e necesidades loxísticas que requiren unha coordinación fina e constante.

A isto súmase unha das tarefas máis difíciles e menos visibles: facer auténtica enxeñería financeira para conseguir os recursos necesarios que permitan manter viva a festa. Buscar apoios, administrar orzamentos axustados, garantir materiais, vestimenta, música, transporte e infraestrutura… todo iso sen perder a esencia nin comprometer a continuidade da tradición. Coa mirada sempre posta nos catro días completos de festa, nos que todo debe funcionar con precisión para que o público só vexa beleza, música e tradición, nunca o esforzo titánico que hai detrás.

Por iso o Concello de Vilaboa recoñecerá a Jessica Lameiro Cortegoso, Sara Barros González, Lidia Peleteiro Arosa e Tamara Pazos Mariño, catro mulleres que representan compromiso, responsabilidade e unha dedicación que vai moito máis alá do visible.

A súa labor confirma unha realidade xa incuestionable: o Entroido de Cobres avanza grazas ás mans, ás voces e á entrega das mulleres que o coidan desde dentro, garantindo que cada danza, cada melodía e cada sombreiro continúen a formar parte da identidade colectiva de Vilaboa.

O CRA de Vilaboa coordina esta iniciativa que une a catro centros escolares de distintas comunidades autónomas.

Vilaboa, 25de febreiro de 2026. – O Concello de Vilaboa celebrou hoxe unha recepción  na sede do CRA do Toural para dar a benvida ao profesorado participante no Proyecto de Agrupación Escolar “Raíces del Futuro: Patrimonio Natural y Cultural a través del STEAM”, unha iniciativa promovida polo Ministerio de Educación, Formación Profesional e Deportes que une centros de distintas comunidades autónomas arredor da innovación educativa e da aprendizaxe conectada co territorio.

O alcalde, César Poza, acompañado pola directora do CRA de Vilaboa, Conchita Pérez, recibiu ás docentes que estes días visitan o municipio no marco deste intercambio profesional. Participaron na xornada María del Carmen de la Cruz, do CEIP Casillas del Ángel (Puerto del Rosario, Fuerteventura); María Pérez Núñez, do CEIP Ramón Linacero (Alalpardo, Madrid), acompañada de tres mestras do centro; e Cándida María Vicente Pérez, do CEIP Máximo Cruz Rebosa (Piornal, Cáceres).

Durante o encontro, o Concello agasallou ás visitantes cunha placa do Entroido de Vilaboa e con produtos elaborados por Cabo de Peñas, un xesto que quixo poñer en valor dúas das señas de identidade do municipio: o seu patrimonio cultural e a súa tradición vinculada ao mar.

O CRA de Vilaboa exerce como centro coordinador deste proxecto estatal a desenvolver en dous anos, no que participan escolas rurais de diferentes comunidades autónomas españolas. Todos eles comparten unha aposta firme por unha educación próxima, personalizada e conectada co entorno, baseada no traballo por proxectos, no enfoque STEAM e na posta en valor da identidade local como motor da aprendizaxe.

“Raíces del Futuro” busca fortalecer a cooperación entre centros e promover unha mirada educativa que recoñeza o patrimonio natural e cultural como parte esencial da formación do alumnado, unha visión coa que Vilaboa se identifica plenamente eque no caso do CRA de Vilaboa centrará no Entroido de Cobres este curso e no medio natural no vindeiro.